Γιατί διάλεξα το d20

Όταν σχεδίαζα το ΑΝΔΡΑΓΑΘΗΜΑ, το ζάρι δεν ήταν αυτονόητο. Σκέφτηκα σοβαρά διάφορες εναλλακτικές, όπως το 1d6, το 1d10 και το 3d6 και κάθε ένα από αυτά έχει τα πλεονεκτήματά του. Τελικά κατέληξα στο d20 και υπάρχουν συγεκριμένοι λόγοι για αυτό.

Το πρώτο πράγμα που παρατηρείς στο εικοσάεδρο ζάρι είναι αυτό που στα αγγλικά λένε granularity, δηλαδή η λεπτομέρεια, η κλίμακα αν προτιμάς. Το d20 έχει είκοσι πιθανά αποτελέσματα, που σημαίνει ότι μπορείς να δουλέψεις με πολύ μικρούς συντελεστές, +/-1 ή 5%. Ο μεγάλος βαθμός λεπτομέρειας βοηθάει και στη διαφοροποίηση των χαρακτήρων, ήδη από την αρχή του παιχνιδιού. Ακόμα και στα χαμηλά επίπεδα, μικρές διαφορές στους συντελεστές έχουν τον αντίκτυπό τους. Ο ένας χαρακτήρας δεν μοιάζει με τον άλλο και αυτό φαίνεται στη ζαριά, όχι μόνο στο χαρτί.

Τα μικρά βήματα στην κλίμακα μου ταίριαξαν και όσον αφορά ένα άλλο πρόβλημα που με απασχολούσε πολύ: το να έχεις μια θολή γραμμή για το που τελειώνει η φυσική ικανότητα και αρχίζει η μαγεία. Ένα σπαθί που σου δίνει 5% καλύτερη πιθανότητα να χτυπήσεις είναι μαγικό, ή απλά εξαιρετικής κατασκευής; Αν το ανεβάσουμε στο δέκα τοις εκατό; Πού είναι το όριο; Με το d20, δεν χρειάζεται να δώσει ο σχεδιαστής μια μοναδική απάντηση. Η γραμμή είναι επίτηδες θολή και οι κανόνες το υποστηρίζουν, αντί να το ανατρέπουν.

Το δεύτερο σημαντικό χαρακτηριστικό του d20 είναι το μεγάλο εύρος του. Εδώ, ξανά, υπεισέρχεται κάτι που ήταν κεντρικό στον σχεδιασμό από την αρχή. Ο Γνωστός Κόσμος έχει ως μοντέλο τους κόσμους του Howard και του Tolkien, όπου τα επίπεδα δύναμης είναι μεν ξεκάθαρα, αλλά δεν είναι ποτέ εγγυημένα. Ο ισχυρός πολεμιστής κινδυνεύει από πολλούς Ορκ, αλλά έχει πιθανότητα πολεμώντας μόνος του ενάντια στον Σκοτεινό Άρχοντα. Αν χρησιμοποιούσα ζάρια με μικρότερο εύρος, θα ήταν σχεδόν αδύνατο να υποστηρίζω με τους ίδιους κανόνες έναν ταπεινό Καλικάντζαρο και έναν Δούκα της Κόλασης ή αλλιώς θα έπρεπε να "στριμώξω" όλα τα διαφορετικά επίπεδα δύναμης μέσα σε 10 ή λιγότερους πόντους, για να έχω αντίστοιχο αποτέλεσμα (οπότε θα έχανα το granularity που λέω παραπάνω).

Αν, πάλι, χρησιμοποιούσα 3d6 ή κάτι ανάλογο, αυτή η ισορροπία δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί. Το 3d6 δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στη διαφορά συντελεστών, πιέζει τα αποτελέσματα προς τη μέση και μειώνει τις εκπλήξεις. Ο χαρακτήρας επιπέδου 5 μάλλον θα χάσει ενάντια σε έναν επιπέδου 12 και με τα δύο συστήματα, αλλά με το d20 η έκβαση δεν είναι προαποφασισμένη. Υπάρχει πάντα μια πιθανότητα, και αυτή η πιθανότητα κάνει τη διαφορά στο τραπέζι.

Φυσικά, ξέρω πως αυτή η τυχαιότητα ενοχλεί κάποιους. Το d20 είναι όντως πιο απρόβλεπτο από άλλα ζάρια, επειδή ποτέ δεν είσαι εντελώς ασφαλής, εκτός αν έχεις πραγματικά συντριπτική υπεροχή. Αλλά αυτό συμβαίνει και στην πραγματική ζωή. Ένας ικανός ξιφομάχος κινδυνεύει πάντα από έναν τυχερό εχθρό και η ιστορία είναι γεμάτη από συμπλοκές που δεν βγήκαν όπως περίμεναν όλοι. Στο ΑΝΔΡΑΓΑΘΗΜΑ ήθελα οι μάχες να είναι θανατηφόρες και σε μεγάλο βαθμό στα χέρια της τύχης μόλις ξεκινήσουν, και αυτό να κάνει τους παίκτες να σκέφτονται πολύ καλά πριν μπλεχτούν σε αυτές.

Ως προς τον στόχο μου, η τυχαιότητα του d20 δεν είναι σφάλμα. Είναι επιθυμητή.

 

ΥΓ: Ακολουθώντας την ίδια λογική εκεί που οδηγεί, γιατί όχι d100; Μπορώ ίσως να απαντήσω ότι δεν χρειαζόμουν περισσότερο granularity από 5%-βήματα και είναι εν μέρει αλήθεια, αλλά ξέρω πως αν έγραφα παιχνίδι σε υπολογιστή θα το σκεφτόμουν σοβαρά. Παρόλα αυτά, στο τραπέζι, το d20 έχει το πλεονέκτημα ότι ρίχνεις ένα ζάρι και έχεις αμέσως το αποτέλεσμα. Αντίθετα, τα δύο ζάρια του d100 κάνουν κάθε ριξιά αμέσως περισσότερο πολύπλοκη, οπότε "δυσκολεύει" νοητικά κάθε κίνηση και είναι αντίθετη σε όσα έχω γράψει εδώ.